Eğitimin Amacı ve Kapsamı
Kurumlarda en pahalı hata, yanlış tanımlanmış bir problemi mükemmel şekilde çözmektir; ekipler çoğu zaman ilk toplantının ilk 10 dakikasında kök nedeni sorgulamadan çözüm tartışmaya başlar. Bu eğitim, çözüme atlama refleksini durdurup problemi analitik olarak çerçevelemeyi öğretir: semptom ile kök neden ayrımı, Problem Statement Canvas (Kim, Ne, Nerede, Ne Kadar, Neden Önemli), MECE (Mutually Exclusive, Collectively Exhaustive) konu ağaçları ve kapsam sınırlarını çizme.
Katılımcılar kendi birimlerindeki gerçek ve karmaşık bir iş sorunu üzerinde çalışarak doğrulanmış problem tanımı, MECE kırılım ağacı ve araştırma planı üretir.
Kimler Katılmalı?
- Yöneticiler, takım liderleri ve strateji/iş geliştirme uzmanları
- Ürün yöneticileri, iş analistleri ve proje/program yöneticileri
- Karmaşık operasyonel veya teknik sorunları çözen mühendislik liderleri
- Teknik ön koşul aranmaz
Kazanımlar
- İçine gizli çözüm yerleştirilmiş sahte problem tanımlarını ('X aracını almamız lazım') tespit edip düzeltir
- Gözlemlenen semptomlardan 5 Neden ve balık kılçığı (Ishikawa) ile yapısal kök nedenlere iner
- Problemi MECE ilkesine uygun konu ve hipotez ağaçlarına (issue trees) ayırır
- Kapsam içi/kapsam dışı sınırlarını ve başarı metriğini netleştiren tek sayfalık Problem Framing belgesi yazar
- Farklı departmanların aynı problemi farklı görmesinden doğan hizalanma kopukluğunu giderir
Konular
'Çözüme Atlama' Tuzağı ve Yanlış Problemi Çözmenin Maliyeti
- Semptom, tetikleyici, kök neden ve çözüm önerisi arasındaki kavram karmaşası
- İçine çözüm gizlenmiş cümleleri ('CRM sistemimiz eksik') gerçek problem sorusuna çevirme
Problem Statement Canvas ve TOSCA Çerçevesi
- Trouble, Owner, Success Criteria, Constraints, Actors (TOSCA) ile problemi tanımlama
- Mevcut durum ile hedef durum arasındaki boşluğu (gap) ölçülebilir biçimde ifade etme
MECE İlkesi ve Konu Ağaçları (Issue Trees) ile Parçalama
- Birbiriyle örtüşmeyen ve bütünü kapsayan (MECE) alt problem kırılımı
- Teşhis ağacı (Why tree) ile çözüm ağacı (How tree) arasındaki fark ve kullanım sırası
Kök Neden Analizi ve Paydaş Perspektiflerini Hizalama
- 5 Neden (5 Whys), Ishikawa ve Pareto analizi ile en yüksek etkili kök nedeni bulma
- Satış, ürün, finans ve operasyonun aynı sorunu farklı tanımladığı durumlarda ortak çerçeve kurma
Kurumsal Vaka Üzerinde Problem Framing Atölyesi
- Katılımcıların gerçek bir kurum problemi için Problem Charter ve MECE Issue Tree hazırlaması
- Akran sorgulaması (peer challenge) ile çerçevedeki kör noktaların test edilmesi
Bu Kategorideki Diğer Eğitimler
-
Kritik ve Analitik Düşünme
Hipotez odaklı problem çözme, argüman haritalama (iddia-kanıt-dayanak), tümdengelim ve tümevarım mantığı, mantık safsatalarını yakalama ve varsayım haritası; yöneticiler vaka üzerinde analitik çözüm üretir.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Karar Süreçlerinde Bilişsel Önyargılar
Kahneman'ın Sistem 1/Sistem 2 modeli, doğrulama önyargısı, batık maliyet (sunk cost), çıpalama, grup düşüncesi (groupthink) ve gürültü (noise); ekipler kurumsal karar hijyeni kontrol listesi tasarlar.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Kanıt ve Kaynak Kalitesi Değerlendirme
Raporlar, pazar araştırmaları, kurum içi metrikler ve AI çıktılarındaki kanıt kalitesini test etme; korelasyon-nedensellik farkı, hayatta kalma önyargısı (survivorship bias), baz oranlar ve kaynak üçgenleme.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Karar Kriteri ve Trade-off Tasarımı
Seçenekleri değerlendirmeden önce ağırlıklı karar kriterleri (MCDA) belirleme, eleme (must-have) ve puanlama kriterleri, trade-off eğrileri ve karar matrisi; ekipler gerçek bir seçim için karar çerçevesi kurar.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Scenario Planning ve Pre-mortem
Tek tahminli planların kırılganlığını aşan 2x2 senaryo matrisi, erken uyarı sinyalleri (signposts), tetikleyiciye bağlı B planları ve Gary Klein'ın Pre-mortem tekniği; ekipler gerçek proje üzerinde çalışır.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
AI ile Karşı Argüman ve Red-Team Düşünme
LLM'leri dalkavuk (sycophant) onaylayıcı yerine yapılandırılmış 'şeytanın avukatı' ve Red Team ortağı olarak kullanma; steelmanning, gizli varsayım avı ve stratejik önerileri karar öncesi stres testinden geçirme.
- Canlı Kurs
- 5 modül
Bizimle iletişime geçin