Eğitimin Amacı ve Kapsamı
Bilgi ve AI çıktılarının bolluğunda fark yaratan yetkinlik, veriyi toplamak değil; iddiaların arkasındaki mantık zincirini sorgulamak, gizli varsayımları yüzeye çıkarmak ve hipotez odaklı analiz yapmaktır. Bu eğitim; Toulmin argüman modeli (iddia, kanıt, dayanak/warrant), tümdengelim, tümevarım ve abdüktif akıl yürütme, iş dünyasında sık düşülen mantık safsataları (logical fallacies) ve hipotez tabanlı analiz (hypothesis-driven problem solving) yöntemlerini kapsar.
Katılımcılar gerçekçi iş vakaları üzerinde varsayım haritası (assumption map) ve hipotez test planı oluşturarak savunulabilir karar argümanları inşa eder.
Kimler Katılmalı?
- Yöneticiler, takım liderleri ve karar süreçlerinde rol alan uzmanlar
- Strateji, iş analizi, ürün, finans ve danışmanlık ekipleri
- Rapor, iş vakası (business case) ve yatırım önerisi hazırlayan profesyoneller
- Teknik ön koşul aranmaz
Kazanımlar
- Bir iş önerisindeki olgu (fact), çıkarım (inference) ve kanıtlanmamış varsayımı birbirinden ayırır
- Belirsiz sorunlarda tüm veriyi toplamaya çalışmak yerine test edilebilir hipotezlerle (hypothesis-driven) ilerler
- Sunum ve raporlardaki zayıf nedensellik, sahte ikilem ve genelleme safsatalarını anında tespit eder
- Toulmin modeliyle kendi önerilerini İddia – Kanıt – Dayanak – Karşı Argüman Sınırı yapısında kurar
- Kritik varsayımları önem ve belirsizlik ekseninde haritalayarak en riskli halkayı ilk önce test eder
Konular
Analitik ve Kritik Düşünmenin Yapı Taşları
- Olgu (fact), görüş (opinion), çıkarım (inference) ve varsayım (assumption) ayrımı
- Tümdengelim, tümevarım ve en iyi açıklamaya çıkarım (abductive reasoning)
Hipotez Odaklı Problem Çözme (Hypothesis-Driven Approach)
- 'Veriyi toplayıp bakalım' yerine 'başlangıç hipotezi kurup çürütmeye/doğrulamaya çalışma'
- Hipotez ağacı oluşturma ve en az eforla en çok belirsizliği azaltan analizi seçme
Argüman Anatomisi ve Mantık Safsataları (Logical Fallacies)
- Toulmin modeli: İddia (Claim), Kanıt (Data), Dayanak/Köprü (Warrant) ve İstisna (Rebuttal)
- İş toplantılarında sık görülen safsatalar: sahte ikilem, post hoc nedensellik, saman adam, otoriteye sığınma
Varsayım Haritalama (Assumption Mapping) ve Stres Testi
- Bir planın başarılı olması için doğru çıkması gereken görünmez varsayımları çıkarma
- Kritiklik × Bilinmezlik matrisi üzerinde en tehlikeli varsayımları önceliklendirme
Vaka Çözümü ve Argüman Savunma Atölyesi
- Kurumsal bir iş vakası üzerinde hipotez ağacı, varsayım haritası ve kanıt matrisi hazırlama
- Çapraz sorgulama altında argüman savunması
Bu Kategorideki Diğer Eğitimler
-
Kahneman'ın Sistem 1/Sistem 2 modeli, doğrulama önyargısı, batık maliyet (sunk cost), çıpalama, grup düşüncesi (groupthink) ve gürültü (noise); ekipler kurumsal karar hijyeni kontrol listesi tasarlar.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Raporlar, pazar araştırmaları, kurum içi metrikler ve AI çıktılarındaki kanıt kalitesini test etme; korelasyon-nedensellik farkı, hayatta kalma önyargısı (survivorship bias), baz oranlar ve kaynak üçgenleme.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Seçenekleri değerlendirmeden önce ağırlıklı karar kriterleri (MCDA) belirleme, eleme (must-have) ve puanlama kriterleri, trade-off eğrileri ve karar matrisi; ekipler gerçek bir seçim için karar çerçevesi kurar.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Tek tahminli planların kırılganlığını aşan 2x2 senaryo matrisi, erken uyarı sinyalleri (signposts), tetikleyiciye bağlı B planları ve Gary Klein'ın Pre-mortem tekniği; ekipler gerçek proje üzerinde çalışır.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
LLM'leri dalkavuk (sycophant) onaylayıcı yerine yapılandırılmış 'şeytanın avukatı' ve Red Team ortağı olarak kullanma; steelmanning, gizli varsayım avı ve stratejik önerileri karar öncesi stres testinden geçirme.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Semptom yerine gerçek kök problemi tanımlama; Problem Statement Canvas, MECE konu ağaçları (issue trees), 5 Neden, kapsam sınırları ve paydaş başarı kriterleriyle doğru problemi çözme disiplini.
- Canlı Kurs
- 5 modül
Bizimle iletişime geçin
