Eğitimin Amacı ve Kapsamı
Deneyimli yöneticiler bile farkında olmadan kendi ilk fikirlerini doğrulayan verileri seçer (confirmation bias), başarısız projelere harcanan emekten dolayı yatırım yapmaya devam eder (sunk cost) veya toplantıdaki en kıdemli kişinin ilk söylediği rakama çıpalanır (anchoring). Bu eğitim, Daniel Kahneman, Amos Tversky ve Olivier Sibony'nin araştırmalarını temel alarak kurumsal kararları bozan bilişsel önyargıları ve karar gürültüsünü (noise) ele alır.
Yalnızca önyargıların adını öğrenmek yetmez; katılımcılar kendi kurumlarının işe alım, bütçe, proje devam/iptal ve strateji toplantılarına yerleştirilecek somut 'karar hijyeni' (decision hygiene) kontrol listeleri tasarlar.
Kimler Katılmalı?
- Yatırım, ürün, bütçe ve insan kararları alan yöneticiler ve direktörler
- Proje portföy yönetimi (PMO), strateji, İK ve tedarik/satınalma liderleri
- Kritik karar komitelerinde görev alan teknik ve iş birimi sorumluları
- Teknik ön koşul aranmaz
Kazanımlar
- Hızlı ve sezgisel Sistem 1 düşüncesinin hangi iş kararlarında sistematik hataya yol açtığını fark eder
- Doğrulama, batık maliyet, çıpalama, aşırı özgüven ve bulunabilirlik önyargılarını vaka üzerinde teşhis eder
- Toplantılarda en kıdemli kişinin görüşüne uyum sağlama (HiPPO / groupthink) etkisini kıran süreçler kurar
- Kendi zihnini tek başına düzeltemeyeceğini bilerek karar sürecine yapısal 'debiasing' kuralları ekler
- Proje durdurma (kill criteria) ve yatırım onay toplantıları için önyargı önleme kontrol listesi uygular
Konular
Sistem 1 ve Sistem 2: Zihnin Kestirmeleri (Heuristics) Neden Hata Yapar?
- Sezgisel hız ile analitik denetim arasındaki denge ve uzman sezgisinin sınırları
- Bilişsel önyargı (sistematik sapma) ile karar gürültüsü (tutarsızlık / noise) farkı
Strateji ve Yatırım Kararlarını Bozan 5 Kritik Önyargı
- Doğrulama önyargısı (confirmation bias), batık maliyet (sunk cost) ve planlama yanılgısı (planning fallacy)
- Çıpalama (anchoring), aşırı özgüven ve statüko önyargısı
Grup Dinamikleri: Groupthink, HiPPO Etkisi ve Bilgi Kaskadı
- Toplantılarda ilk konuşanın ve en yüksek unvanlının kararı domine etmesi
- Sahte uzlaşı, sosyal kanıt ve risk kayması (group polarization) mekanizmaları
Karar Hijyeni (Decision Hygiene) ve Debiasing Teknikleri
- Bağımsız ön oylama, baz oran (outside view / reference class forecasting) kullanımı
- Önceden belirlenmiş durdurma kriterleri (tripwires / kill criteria) ve karşı-kanıta zorlama
Kurumsal Karar Süreci Yeniden Tasarım Atölyesi
- Kurum içi bir karar sürecinin (proje onayı, tedarikçi seçimi veya işe alım) önyargı denetimi
- Toplantı öncesi ve sırası için 10 maddelik Karar Hijyeni Kontrol Listesi hazırlama
Bu Kategorideki Diğer Eğitimler
-
Raporlar, pazar araştırmaları, kurum içi metrikler ve AI çıktılarındaki kanıt kalitesini test etme; korelasyon-nedensellik farkı, hayatta kalma önyargısı (survivorship bias), baz oranlar ve kaynak üçgenleme.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Seçenekleri değerlendirmeden önce ağırlıklı karar kriterleri (MCDA) belirleme, eleme (must-have) ve puanlama kriterleri, trade-off eğrileri ve karar matrisi; ekipler gerçek bir seçim için karar çerçevesi kurar.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Tek tahminli planların kırılganlığını aşan 2x2 senaryo matrisi, erken uyarı sinyalleri (signposts), tetikleyiciye bağlı B planları ve Gary Klein'ın Pre-mortem tekniği; ekipler gerçek proje üzerinde çalışır.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
LLM'leri dalkavuk (sycophant) onaylayıcı yerine yapılandırılmış 'şeytanın avukatı' ve Red Team ortağı olarak kullanma; steelmanning, gizli varsayım avı ve stratejik önerileri karar öncesi stres testinden geçirme.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Semptom yerine gerçek kök problemi tanımlama; Problem Statement Canvas, MECE konu ağaçları (issue trees), 5 Neden, kapsam sınırları ve paydaş başarı kriterleriyle doğru problemi çözme disiplini.
- Canlı Kurs
- 5 modül
-
Hipotez odaklı problem çözme, argüman haritalama (iddia-kanıt-dayanak), tümdengelim ve tümevarım mantığı, mantık safsatalarını yakalama ve varsayım haritası; yöneticiler vaka üzerinde analitik çözüm üretir.
- Canlı Kurs
- 5 modül
Bizimle iletişime geçin
